ادامه مطلب را کلیک کنید

بیانیه شماره 56
(( روشهای تحلیلی ))

(( كلیات ))

1- هدف این بخش ، استانداردها و راهنماییهای لازم درباره استفاده از روشهای تحلیلی و همچنین نیازهای استفاده از روشهای تحلیلی برای مراحل برنامه ریزی و بررسی كلی تمامی حسابرسی ها است .

2- روشهای تحلیلی یعنی تجزیه و تحلیل نسبتها و روندهای عمده ، شامل پی جویی نوسانات و روابط مالی و غیر مالی بوجود آمده ، كه با سایر اطلاعات مربوط ، مغایرت دارد یا از مبالغ پیش بینی شده ، انحراف دارد . فرض منطقی و اساسی كاربرد روشهای تحلیلی این است كه روابط منطقی داده ها ممكن است به گونه ای معقولانه برای وجود و ادامه در زمانی كه شرایط و مدارك آشكار و صریحی وجود نداشته باشد ، مورد انتظار باشد .

( ماهیت روشهای تحلیلی –استاندارد 52 حسابرسی ایران )

روشهای تحلیلی شامل ارزیابی نتایج حاصل از مقایسه اطلاعات مالی واحد مورد رسیدگی با اطلاعاتی چون موارد زیر است :
الف – اطلاعات مقایسه ای دوره های قبل
ب – نتایج مورد انتظار واحد مورد رسیدگی ، مانند بودجه ها
ج – اطلاعات مشابه در صنعت ، مانند ، مقایسه نسبتهای مالی واحد مورد رسیدگی با شاخص صنعت یا نسبتهای مالی واحدهای اقتصادی هم اندازه در همان صنعت .
د – روابط بین عناصر گزارشهای مالی كه انتظار می رود از یك الگوی قابل پیش بینی متكی بر تجارب واحد مورد رسیدگی ، پیروی كند ، بعنوان مثال درصد سود ناخالص .
ه – روابط بین اطلاعات مالی و اطلاعات غیر مالی مربوط ، مانند،رابطه هزینه های حقوق و مزایا با تعداد كاركنان .
 
3- روشهای تحلیلی برای هر یك از اهداف زیر استفاده می شود :
الف : كمك به حسابرس در برنامه ریزی برای تعیین نوع و ماهیت ، زمانبندی اجرا و حدود سایر روشهای حسابرسی
ب: بعنوان آزمونهای محتوا ، در مواردی كه استفاده از آنها در كاهش خطر عدم كشف مربوط به برخی مندرجات خاص صورتهای مالی ، مؤثر تر یا كارآمدتر از آزمون جزئیات است .
ج: بررسی كلی صورتهای مالی در مرحله بررسی نهایی كار حسابرسی .

4- روشهای تحلیلی باید برای اهداف 1 و 3 مورد استفاده قرار بگیرند . همچنین در بعضی از موارد روشهای تحلیلی می تواند از آزمون محتوا مؤثرتر و كاراتر باشد .
5- روشهای تحلیلی مقایسه مبالغ ثبت شده برای انتظارات بسط یافته بوسیله حسابرس را شامل می شود . مثالهایی از منابع اطلاعات برای توسعه و بسط انتظارات و توقعات عبارت است از :
الف : اطلاعات مالی دوره های قبل كه قابل قیاس و مقایسه باشند . این امر به حسابرس كمك می كند كه بهتر بتواند به تغییرات رسیدگی كند .
ب: نتایج پیش بینی شده – بعنوان مثال ، بودجه ها یا پیش بینی ها شامل برون یابی ناشی از داده های موقتی  و سالیانه.
ج: ارتباط بین عناصر اطلاعات مالی در طول دوره
د: اطلاعات مربوط به صنعت در فعالیت مشتری-بعنوان مثال اطلاعات مربوط به حاشیه سود ناخالص .
ه: روابط اطلاعات مالی با اطلاعات غیر مالی مربوط

(( كاربرد روشهای تحلیلی در برنامه ریزی حسابرسی ))

1- هدف از بكارگیری روشهای تحلیلی در برنامه ریزی حسابرسی ، كمك به حسابرس در تعیین نوع و ماهیت ، زمانبندی اجرا و حدود سایر روشهای حسابرسی كه برای كسب مدارك مهم استفاده خواهند شد .

2- روشهای تحلیلی كه در برنامه ریزی حسابرسی استفاده می شوند باید موارد زیر را مورد توجه قرار دهند :
الف : افزایش آگاهی و اطلاعات حسابرس در مورد معاملات و رویدادهایی كه از      زمان حسابرسی قبلی تا بحال اتفاق افتاده .
ب : شناسایی محدوده هایی كه ممكن است ریسكهای مخصوص و مرتبط به حسابرسی را بیان كند .
3- روشهای تحلیلی مورد استفاده در برنامه ریزی حسابرسی معمولا داده های جمع آوری شده در بالا را استفاده می كند . بنابراین ، حدود و زمانبندی فرآیند كه بر مبنای قضاوت حرفه ای حسابرس است ممكن است با توجه به اندازه و پیچیدگی فعالیت مشتری تغییر كند .
الف : برای بعضی از شركتها ممكن است شامل شود تغییرات بررسی شده یا تجدیدنظر شده در مانده های حساب ناشی از سال قبل تا امسال با استفاده از معین عمومی یا طرزكار ابتدایی و غیر قابل اصلاح حسابرسی .
ب: در مقایسه ، برای دیگر شركتها ، روشها ممكن است شامل تحلیل وسیعی برای صورتهای مالی سه ماهه باشند .

(( استاندارد حسابرسی ایران ))
ج: حسابرس برای اجرای روشهای تحلیلی در مرحله برنامه ریزی حسابرسی ، از هر دو گروه اطلاعات مالی و غیر مالی استفاده می كند : بعنوان مثال، رابطه مبلغ فروش با مقدار كالای فروش رفته .

(( كاربرد روشهای تحلیلی در آزمونهای محتوا ))

1- حسابرس برای كاهش خطر عدم كشف مربوط به هر یك از مندرجات خاص صورتهای مالی می تواند بر نتایج حاصل از اجرای آزمون جزئیات ، روشهای تحلیلی یا تركیبی از هر دو ، اتكا كند .
الف : در بعضی از اظهار نظرها روشهای تحلیلی در ارائه سطح مطلوبی از اطمینان مؤثر هستند .
ب : برای بعضی از اظهار نظرها ، ممكن است كه روشهای تحلیلی پاسخگوی سطح مطلوبی از اعتماد نباشد .

(( استانداردهای ایران ))

2- در مواردی كه حسابرس قصد دارد روشهای تحلیلی را بعنوان بخشی از آزمونهای محتوا اجرا كند باید عواملی چون موارد زیر را مورد توجه قرار دهد :
الف : نوع و ماهیت واحد مورد رسیدگی
ب: قابلیت پیش بینی روابط
ج: قابلیت دسترسی به هر دو گروه اطلاعات مالی ( مانند بودجه ها و پیش بینی های مالی ) و اطلاعات غیر مالی ( مانند تعداد محصول تولید شده یا فروش رفته ) .
د: قابلیت اعتماد اطلاعات موجود ، برای مثال ، حصول اطمینان از اعمال مراقبت كافی در تهیه بودجه ها .
ه: مربوط بودن اطلاعات موجود – برای مثال ، تدوین بودجه ها بر اساس نتایج قابل دسترس نه بر اساس نتایج دلخواه مدیریت .
و: منبع اطلاعات موجود
ن: قابلیت مقایسه اطلاعات موجود

2- روشهای تحلیلی ممكن است برای اظهار نظر در شرایط بالقوه ای كه موارد اشتباه با استفاده از بررسی مدارك تفصیل دار آشكار نمی شوند،  مفید باشند . بعنوان مثال ، مقایسه جمع حقوق پرداختی با تعداد پرسنل ممكن است پرداختی های غیر مجازی را كه ممكن است با آزمونهای حسابرسی در معاملات شخصی آشكار نشوند نشان دهد .

3- برای حسابرس مهم است كه دلایلی را كه روابط را واقعی و ممكن می سازند درك كند چون بعضی اوقات داده ها وقتی كه وجود ندارند مربوط به نظر می رسند .


4- سطح بالاتری از اطمینان كه در مورد استفاده از روشهای تحلیلی مطلوب است
این است كه روابط، برای بسط و گسترش انتظارات قابل پیش بینی تر باشند .

5- ممكن است داده ها برای بسط وگسترش انتظارات در دسترس باشند یا نباشند.

6- حسابرسی از روشهای تحلیلی با سازگار بودن مبالغ ثبت شده وانتظارات بسط داده شده ناشی از داده های استخراج شده از دیگر منابع اطمینان كسب می كند .


اعتبار داده های استفاده شده برای بسط و گسترش انتظارات باید برای سطحی از اطمینان با استفاده از روشهای تحلیلی مناسب باشد .
میزان اتكای حسابرس بر نتایج حاصل از اجرای روشهای تحلیلی به عوامل زیر بستگی دارد :
الف : منبع داده ها ( درون سازمان یا برون سازمان )
ب: منابع داخل سازمانی كه مستقل هستند و برای وبالغ حسابرسی شده معتبرند .
ج: داده ها با یك سیستم معتبر بسط داده شوند كه در آن سیستم كنترلهای خوب و دقیقی وجود داشته باشد .
د: داده برای آزمون حسابرسی در سال جاری یا سال گذشته دارای موضوع باشد.
ه: انتظارات استفاده از داده های ناشی از منابع متغیر رابسط داده باشند .

7- انتظارات باید به اندازه كافی برای ارائه سطوح مطلوب اطمینان كه متفاوتند و ممكن است دارای اهمیت بالقوه باشند خلاصه شوند ، مخصوصاً زمانی كه با سایر مدارك جمع آوری می شوند . همانطور كه انتظارات خلاصه تر می شوند محدوده اختلافات مورد انتظار محدودتر می شوند و بنابراین این احتمال افزایش می یابد كه اختلافات مهم ناشی از انتظارات باعث ایجاد اظهار نظر غلط می شوند .
الف : شناسایی مؤثرتر عواملی كه بطور اساسی بر روابط اثر می گذارند معمولاً در سطح مطلوب اطمینان ناشی از افزایش روشهای تحلیلی مورد نیاز هستند .
ب: انتظاراتی كه در سطح جزئیات بسط داده می شوند معمولاً نسبت به تطبیق و مقایسه،قابلیت كشف اشكالات بیشتری را دارند .
موارد زیر بر رسیدگی و اظهار نظر حسابرس تاثیر می گذارند :
1)اطلاعات بدست آمده باشد از منابع غیر وابسته برون سازمانی یا از منابع درونی سازمان
2)منابع درون سازمان مستقل باشند از افرادی كه برای مبلغ حسابرسی شده مسؤولیت دارند .
3)اطلاعات بسط داده شوند بوسیله یك سیستم مورد اطمینان با كنترل های مناسب
4)اطلاعات در دسترس باشند برای آزمون حسابرسی در سال جاری و سال قبل
5)انتظارات توسعه داده شوند برای استفاده از منابع مختلف

8- در برنامه ریزی استفاده از روشهای تحلیلی مثل آزمون محتوا ، حسابرس باید بدون رسیدگی های آتی مبالغ اختلاف ناشی از انتظاراتی را كه می تواند مورد قبول باشدرا ملاحظه كند . این ملاحظات با اصل اهمیت مورد تاثیر قرار می گیرند و باید با سطح اطمینان مطلوب ناشی از روشهای تحلیلی سازگار شوند .
9- حسابرس باید اختلافات غیر قابل انتظار مهم را ارزیابی كند . بررسی روشها و عوامل استفاده شده در بسط و گسترش توقعات و رسیدگی مدیریت ممكن است در این امر به حسابرس كمك كند . با این وجود باید معمولاً با مدارك دیگر اثبات شود .

(( كاربرد روشهای تحلیلی در بررسی كلی در پایان كار حسابرسی ))

1- هدف ازاستفاده روشهای تحلیلی در مرحله بررسی كلی حسابرسی ، كمك به حسابرسی در ارزیابی نتیجه بررسی و همچنین كمك در ارزیابی كلی صورت مالی ارائه شده است .
2- بررسی كلی معمولاً شامل  درك و ملاحظه صورتهای مالی و یادداشتهای پیوست می شود .
الف : كفایت و اعتبار مدارك جمع آوری شده در پاسخ به مانده های غیر عادی و غیر قابل انتظار در برنامه ریزی حسابرسی یا در دوره مورد حسابرسی .
ب : مانده های غیر عادی یا غیر قابل انتظار یا روابطی كه قبلاً شناسایی نشده اند .
3- نتایج یك بررسی كلی ممكن است نشان دهد كه مدارك اضافی مورد نیاز است .

(( استاندارد حسابرسی ایران ))

( میزان اتكا بر روشهای تحلیلی )

میزان اتكای حسابرس بر نتایج حاصل از اجرای روشهای تحلیلی به عوامل زیر بستگی دارد :
الف : اهمیت اقلامی كه روشهای تحلیلی در مورد آنها اجرا می شود ، مثل موجودی مواد و كالا
ب: سایر روشهای حسابرسی كه با همان هدفهای روشهای تحلیلی اجرا می شود ، مثل بررسی دریافتهای نقدی پس از تاریخ ترازنامه ، بمنظور تعیین قابلیت وصول حسابهای دریافتنی .
پ : میزان دقتی كه نتایج مورد انتظار از اجرای روشهای تحلیلی می تواند با آن پیش بینی شود ، برای مثال ، حسابرس معمولاً انتظار دارد یكنواختی بیشتری را در مقایسه نسبت سود ناخالص یك دوره با دوره های دیگر بیابد تا در مقایسه هزینه های اختیاری ( هزینه هایی كه معمولاً با صلاحدید مدیریت و بدون ارتباط مستقیم با حجم عملیات انجام می شود مانند هزینه های تحقیقات یا تبلیغات ) .
ت : برآورد حسابرس از خطر ذاتی و خطر كنترل . برای مثال ، در مواردی كه به دلیل ضعف كنترلهای داخلی مربوط به مراحل پردازش سفارشهای فروش ، خطر كنترل بالاست ، نتیجه گیری در مورد حسابهای دریافتنی ممكن است مستلزم اتكای بیشتر بر آزمون جزئیات معاملات و مانده حسابها باشد تا روشهای تحلیلی .

( پی جویی اقلام غیر عادی – استاندارد ایران )

1- در مواردی كه با اجرای روشهای تحلیلی ، مغایرات و نوسانات عمده ای شناسایی می شود یا روابطی اعم از مالی و غیر مالی بدست می آید كه با سایر اطلاعات مربوط ، مغایرت دارد یا از مبالغ پیش بینی شده ، انحراف عمده دارد ، حسابرس باید موضوع را پی جویی و دلایل كافی و شواهد مثبته قابل قبولی را گردآوری كند .
2- پی جویی نوسانات و روابط غیر عادی معمولاً با پرس و جو از مدیریت آغاز می شود و با توجه به هر یك از موارد زیر ادامه می یابد :

الف : اثبات پاسخهای مدیریت ، برای مثال ، مقایسه آنها با شناخت حسابرس از فعالیت واحد مورد رسیدگی و سایر شواهد بدست آمده در جریان حسابرسی .

ب: ارزیابی لزوم بكارگیری سایر روشهای حسابرسی در صورتیكه مدیریت نتواند توضیحات لازم را ارائه كند یا توضیحات مدیریت كافی نباشد .


(( تاریخ اجرا ))

1- بیانیه شماره 56 برای تمامی حسابرسان صورتهای مالی از تاریخ اول ژانویه سال 1989 قابل اجرا می باشد .
2- كاربرد سریع و فوری بیانیه مذكور قابل حمایت و مورد تاكید می باشد

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 29 بهمن 1387    | توسط: میلاد خان    |    |
نظرات()